Dạ dày 'biểu tình' vì stress

"Ban đầu chỉ là cảm giác nôn nao, hơi nghẹn ở cổ họng. Nhưng chỉ cần chậm ăn khoảng 15 phút, cơn đau như một bàn tay vô hình bóp nghẹt rồi vặn xoắn dạ dày", nữ quản lý truyền thông nhíu mày nói.

Hiền mắc viêm loét dạ dày hơn một năm, từ khi trở thành nhân viên chính thức của một tập đoàn. Mỗi lần áp lực công việc dồn dập, dạ dày lại "biểu tình" dữ dội. Cảm giác ậm ạch, trào ngược lên cổ họng khiến cô nuốt nước bọt liên tục, cố nhấp ngụm nước ấm tự nhủ "chắc vài phút là qua".

Năm phút sau, bụng lại nóng hừng hực. Đỉnh điểm là đợt chạy chiến dịch cho nhãn hàng lớn, khách hủy hợp đồng sát ngày, khiến cô phải nhập viện cấp cứu. Ở tuổi 28, hộc bàn làm việc của Hiền không chứa mỹ phẩm hay đồ ăn vặt mà chỉ toàn gói thuốc bọc dạ dày, hộp tinh bột nghệ, bánh mì khô.

Tương tự, Hoàng Nam, 30 tuổi, lập trình viên tại Hà Nội, mô tả cơn đau như "một chuỗi tra tấn cả thể xác lẫn tinh thần". Bụng anh căng cứng như quả bóng bơm căng, hơi đẩy ngược lên ức, vị đắng nghẹn ứ ở cổ. Anh không thể ngồi thẳng lưng, phải gập đôi người để giảm áp lực. Giữa phòng họp bật điều hòa 22 độ, mồ hôi lạnh vẫn túa ra ướt đầm thái dương và lưng áo.

"Tai tôi ù đi vì đau. Mọi sự tập trung chỉ còn là chịu đựng cú quặn thắt tiếp theo. Bị dạ dày thì sợ ăn, mà cũng sợ cả đói, không biết vượt qua bằng cách nào", anh kể.

Hiền và Nam là hai trong số nhiều người lao động trẻ tại Việt Nam đang gánh chịu hậu quả của "hội chứng dạ dày công sở". Số liệu từ Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam chỉ ra một thực trạng đáng báo động khi có tới 70% dân số nước ta có nguy cơ mắc bệnh dạ dày và nhiễm vi khuẩn Helicobacter Pylori (HP) – tác nhân hàng đầu dẫn đến ung thư dạ dày. Đáng ngại hơn, độ tuổi của các bệnh nhân ung thư dạ dày đang có xu hướng trẻ hóa mạnh mẽ, trong đó nhóm đối tượng dưới 40 tuổi hiện đã chiếm tỷ lệ khoảng 20% đến 25%.

Dù chưa có một thống kê độc lập về số người trẻ bị viêm loét dạ dày, các cơ sở y tế trên cả nước đều ghi nhận sự gia tăng đột biến của nhóm bệnh nhân này, hầu hết đều là dân văn phòng chịu áp lực công việc cao.

Theo bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng Khoa Ngoại bụng 1 tại Bệnh viện K Trung ương, gốc rễ của hội chứng này phần lớn bắt nguồn từ tình trạng áp lực tâm lý kéo dài. Dưới góc độ sinh học, ông Cao Trần Thành Trung, Giám đốc Điều hành Trung tâm Tham vấn Trị liệu Tâm lý Lumos, giải thích rằng khi cơ thể gặp stress, hệ thần kinh giao cảm và trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận sẽ lập tức kích hoạt, giải phóng ồ ạt các hormone cortisol và adrenaline. Trạng thái báo động thường trực này làm co thắt mạch máu, giảm lưu lượng máu đến nuôi dưỡng niêm mạc dạ dày, đồng thời kích thích cơ quan này tiết ra lượng axit HCl vượt mức cho phép.

Bên cạnh phản ứng sinh học, lối sống công sở đặc thù càng đẩy nhanh quá trình tàn phá hệ tiêu hóa. Quỹ thời gian nghỉ trưa quá ngắn ngủi khiến nhiều nhân viên văn phòng hình thành thói quen ăn nhanh, nhai không kỹ, khiến thức ăn trôi xuống dạ dày ở dạng thô và ép cơ quan này phải hoạt động quá công suất. Thói quen vừa ăn vừa nhìn màn hình máy tính để xử lý công việc hoặc lướt điện thoại vô tình phân tán sự tập trung của não bộ, làm gián đoạn quá trình tiêu hóa tự nhiên.

Thêm vào đó, nhịp sinh học bị đảo lộn do thói quen ăn trưa muộn vào lúc 13h đến 14h, ăn tối quá muộn với lượng thức ăn lớn, kết hợp với việc lạm dụng trà đặc, cà phê hoặc bia rượu trong các buổi tiếp khách càng làm cho các vết viêm loét lan rộng, dẫn đến nguy cơ xuất huyết tiêu hóa. Việc ngồi liên tục nhiều giờ liền tại văn phòng cũng làm giảm nhu động ruột, khiến dịch vị ứ đọng và gây ra các triệu chứng đầy hơi, trào ngược thường thấy.

Hệ quả đáng lo không chỉ dừng ở đau bụng hay ợ chua. Viêm loét nếu không điều trị có thể tiến triển thành xuất huyết dạ dày, thủng dạ dày, và trong bối cảnh nhiễm khuẩn HP chưa được kiểm soát, nguy cơ ung thư dạ dày là hiện hữu.

Bác sĩ Nam khuyến nghị thiết lập lại thói quen ăn uống theo giờ cố định, chia nhỏ bữa ăn, cắt giảm cà phê và chất kích thích, dành 30 đến 60 phút mỗi ngày vận động thể chất. Với người đã có bệnh, chế độ ăn cần khắt khe hơn như tránh thực phẩm cay nóng, ăn chậm, cắt thức ăn thành miếng nhỏ để giảm gánh nặng cho dạ dày.

Tuy nhiên, thay vì tìm kiếm sự can thiệp y tế chuyên sâu, nhiều người trẻ vẫn chấp nhận cắn răng chịu đựng hoặc tự điều trị bằng các phương pháp tạm thời do áp lực chạy đua với deadline và nỗi sợ bị tụt lại phía sau trong sự nghiệp. Mỗi khi cơn đau bụng xuất hiện, Hiền vẫn chọn cách xé nhanh một gói thuốc gel, nuốt vội rồi nằm gục xuống bàn làm việc, tiếp tục trì hoãn việc đi khám để hoàn thành nốt những báo cáo còn dang dở.

Theo VnExpress.