Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội chính thức triển khai giai đoạn đầu của Đề án Vùng phát thải thấp trong khu vực Vành đai 1. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí, giảm áp lực giao thông khu vực trung tâm và từng bước thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các phương tiện thân thiện với môi trường.
Theo phương án được các cơ quan chức năng công bố, giai đoạn thí điểm kéo dài đến hết ngày 31/12/2026 và trước mắt áp dụng tại hai khu vực thuộc phường Hoàn Kiếm.
Khu vực 1 bao gồm không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm và một phần khu phố cổ. Trong khung giờ từ 19h đến 24h vào các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần, toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ như ô tô, xe máy và xe gắn máy sẽ không được phép lưu thông, ngoại trừ các phương tiện ưu tiên theo quy định.
Đối với Khu vực 2, phạm vi áp dụng mở rộng ra phần lớn khu phố cổ và khu vực phụ cận hồ Hoàn Kiếm. Tại đây, thành phố bắt đầu áp dụng các biện pháp kiểm soát đối với phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Xe ô tô chở khách trên 16 chỗ (trừ xe buýt và xe đưa đón học sinh) bị hạn chế hoạt động trong các khung giờ cao điểm từ 6h đến 9h và từ 16h đến 19h30 hằng ngày. Các phương tiện này cũng không được dừng, đỗ trên các tuyến đường xung quanh khu vực trong thời gian hạn chế.
 |
| Khu vực Hà Nội thí điểm thực hiện vùng phát thải thấp từ ngày 1/7. |
Bên cạnh đó, Hà Nội khuyến khích giảm hoạt động của các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là xe máy đời cũ, phương tiện sản xuất trước các mốc tiêu chuẩn khí thải hiện hành. Các loại xe buýt, xe đưa đón học sinh, xe dưới 16 chỗ và xe bán tải được khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch hoặc đáp ứng tiêu chuẩn khí thải cao hơn.
Đối với hoạt động vận tải hàng hóa, thành phố tiếp tục siết chặt thời gian lưu thông của xe tải trong khu vực thí điểm. Nhiều nhóm phương tiện chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm hoặc trong khung giờ ban đêm, trừ trường hợp được cơ quan chức năng chấp thuận.
Một trong những chính sách nhận được sự quan tâm lớn của người dân là việc miễn phí vé xe buýt trợ giá đối với các hành trình di chuyển trong phạm vi Vành đai 1. Chính sách này được áp dụng từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 30/6/2027 nhằm khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng giao thông công cộng. Hiện khu vực Vành đai 1 có hàng chục tuyến xe buýt hoạt động, kết nối với nhiều khu vực của thành phố.
Song song với việc hạn chế phương tiện cá nhân, Hà Nội cũng đẩy mạnh đầu tư hạ tầng hỗ trợ người dân tiếp cận các phương thức di chuyển xanh. Thành phố đã bố trí khoảng 220 bãi và điểm trông giữ phương tiện xung quanh khu vực thí điểm để phục vụ nhu cầu gửi xe. Ngoài ra, hệ thống xe đạp công cộng tiếp tục được mở rộng với hàng chục trạm và hàng trăm xe đặt tại nhiều vị trí trung tâm như khu vực hồ Hoàn Kiếm, ga Hà Nội, phố Phùng Hưng, Quán Sứ, Trần Hưng Đạo và các tuyến phố lân cận.
Theo lộ trình đã được phê duyệt, năm 2027 Hà Nội sẽ mở rộng phạm vi thí điểm sang các khu vực khác thuộc Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Giai đoạn 2028 - 2029, mô hình vùng phát thải thấp dự kiến được áp dụng trên toàn bộ khu vực Vành đai 1. Từ năm 2030, thành phố sẽ vận hành ổn định và từng bước nâng cao các yêu cầu về kiểm soát phát thải phù hợp với điều kiện thực tế.
Các cơ quan chức năng nhận định việc triển khai vùng phát thải thấp không chỉ góp phần cải thiện chất lượng môi trường không khí tại khu vực trung tâm mà còn tạo nền tảng cho quá trình phát triển hệ thống giao thông xanh, bền vững trong tương lai. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của mô hình sẽ tiếp tục được theo dõi, đánh giá trong suốt thời gian thí điểm để có những điều chỉnh phù hợp trước khi mở rộng trên diện rộng.
Thu Hằng (Theo nguồn tổng hợp)
