Dấu ấn 65 năm phát triển toàn diện
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh, trải qua chặng đường hơn 6 thập kỷ, Viện Dược liệu đã không ngừng phát triển, đạt được nhiều thành tựu quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực.
Theo đó, Viện đã tổ chức điều tra, sưu tầm, bảo tồn và phát triển nhiều nguồn gen dược liệu quý hiếm, góp phần giữ gìn tài nguyên sinh học quốc gia. Đồng thời, triển khai nhiều nhiệm vụ khoa học công nghệ có giá trị, với nhiều kết quả nghiên cứu được ứng dụng hiệu quả trong sản xuất và khám, chữa bệnh.
Công tác tiêu chuẩn hóa dược liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu, kiểm nghiệm, kiểm định chất lượng ngày càng được chú trọng, góp phần nâng cao chất lượng và giá trị của dược liệu Việt Nam.
Bên cạnh đó, Viện cũng tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực dược liệu và y học cổ truyền; mở rộng hợp tác quốc tế, từng bước nâng cao vị thế dược liệu Việt Nam trên trường quốc tế.
"Những kết quả đạt được đã góp phần thiết thực vào việc triển khai các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển y dược cổ truyền, phát triển công nghiệp dược và tăng cường tự chủ nguồn nguyên liệu làm thuốc", Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh.
Theo TS. Dược sĩ Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu, Viện được thành lập từ năm 1961, là cơ sở nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ đầu ngành về dược liệu tại Việt Nam.
Qua 65 năm, Viện đã xây dựng được hệ thống nghiên cứu toàn diện, bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị dược liệu: từ điều tra tài nguyên, bảo tồn nguồn gen, chọn tạo giống, phát triển vùng trồng, tiêu chuẩn hóa chất lượng, đến nghiên cứu hóa thực vật, công nghệ chiết xuất, đánh giá tác dụng sinh học và bào chế sản phẩm.
TS. Dược sĩ Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu phát biểu.
Nhiều giống cây thuốc quý đã được nhập nội và di thực thành công như Xuyên khung, Đương quy, Cát cánh, Địa hoàng, Đan sâm, Hoàng cầm… Qua đó, góp phần chủ động nguồn nguyên liệu trong nước.
Từ các nghiên cứu này, nhiều sản phẩm chăm sóc sức khỏe đã được phát triển và đưa vào ứng dụng như viên Memonimm hỗ trợ tăng cường trí nhớ, chế phẩm Papayup hỗ trợ giảm tiểu cầu, các sản phẩm từ ngũ vị tử, diệp hạ châu đắng hỗ trợ bảo vệ gan… cùng nhiều bài thuốc cổ phương được hiện đại hóa.
Đẩy mạnh bảo tồn nguồn gen và phát triển vùng dược liệu
Trong những năm gần đây, Viện được đầu tư hệ thống cơ sở vật chất đồng bộ, với nhiều phòng thí nghiệm hiện đại về phân tích tiêu chuẩn, dược lý, bào chế và công nghệ sinh học.
Trung bình mỗi năm, các nhà khoa học của Viện chủ trì và phối hợp thực hiện gần 100 nhiệm vụ khoa học các cấp, từng bước nâng cao chất lượng nghiên cứu theo hướng tiếp cận chuẩn mực quốc tế.
Công tác điều tra tài nguyên dược liệu được triển khai rộng khắp, ghi nhận hơn 5.000 loài cây thuốc; đồng thời lưu giữ hàng trăm nguồn gen quý hiếm, hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu tổng thể về tài nguyên dược liệu Việt Nam.
Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà và đại diện lãnh đạo các Vụ, Cục, Công đoàn Y tế Việt Nam chúc mừng Viện Dược liệu.
Song song với đó, Viện đã phục hồi giống bản địa, nhập nội và đánh giá hàng chục giống dược liệu có giá trị kinh tế cao; ban hành gần 100 quy trình kỹ thuật trồng trọt, nhân giống theo tiêu chuẩn GACP-WHO; chuyển giao kỹ thuật cho nhiều địa phương, góp phần hình thành các vùng nguyên liệu tập trung.
Đặc biệt, Viện đã điều tra, thu thập tri thức sử dụng cây thuốc của nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số như Thái, H'Mông, Mường, Dao, Jrai, Khmer…, qua đó góp phần bảo tồn tri thức y học cổ truyền quý giá của dân tộc.
Nâng tầm dược liệu Việt giai đoạn mới
Bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế của lĩnh vực dược liệu hiện nay.
Cụ thể, nguồn dược liệu chưa thực sự ổn định và bền vững; quy mô sản xuất còn phân tán; công nghiệp chế biến chưa phát triển tương xứng; liên kết giữa nghiên cứu – sản xuất – thị trường còn hạn chế; ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số cần tiếp tục được đẩy mạnh.
Thừa ủy quyền của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà trao tặng Huân chương Lao động Hạng III và Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho các cá nhân tiêu biểu của Viện Dược liệu.
Để tiếp tục phát huy vai trò của Viện Dược liệu trong giai đoạn tới, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà đề nghị tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm:
Thứ nhất, tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực dược liệu. Tập trung vào các nghiên cứu có tính ứng dụng cao, giải quyết trực tiếp các vấn đề thực tiễn; đẩy mạnh nghiên cứu liên ngành, kết hợp giữa y học cổ truyền với công nghệ sinh học, công nghệ dược hiện đại. Đồng thời, chú trọng cơ chế chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, bảo đảm các sản phẩm khoa học thực sự đi vào thực tiễn, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Thứ hai, tập trung bảo tồn, khai thác và phát triển bền vững nguồn tài nguyên dược liệu quốc gia. Chủ động xây dựng các vùng trồng dược liệu đạt tiêu chuẩn, gắn với quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung; kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Tăng cường phối hợp với các địa phương, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, để phát triển dược liệu gắn với sinh kế người dân và phát triển kinh tế - xã hội.
Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà trao danh hiệu tập thể lao động xuất sắc; Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Y tế cho các tập thể có thành tích xuất sắc.
Thứ ba, thúc đẩy phát triển công nghiệp dược liệu theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp. Đẩy mạnh liên kết "viện - trường - doanh nghiệp - địa phương", hình thành chuỗi giá trị từ nghiên cứu, nuôi trồng, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. Nâng cao năng lực kiểm nghiệm, kiểm định, tiêu chuẩn hóa chất lượng; xây dựng thương hiệu dược liệu Việt Nam có uy tín trên thị trường trong nước và quốc tế.
Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn bộ hoạt động của Viện. Tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu số về dược liệu; ứng dụng công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu, phát triển sản phẩm và quản lý chất lượng. Đồng thời, mở rộng hợp tác quốc tế, tiếp thu các tiến bộ khoa học kỹ thuật tiên tiến, nâng cao năng lực nghiên cứu và hội nhập.
Thứ năm, xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ khoa học chất lượng cao. Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng thế hệ cán bộ kế cận; xây dựng đội ngũ chuyên gia đầu ngành; có cơ chế thu hút, đãi ngộ phù hợp để giữ chân nhân tài. Tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, sáng tạo, khuyến khích tinh thần nghiên cứu và cống hiến.
Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà thăm quan các gian hàng trưng bày sản phẩm dược liệu tại sự kiện.
Trong chương trình tọa đàm đã diễn ra lễ ký kết hợp tác của Viện Dược liệu với các đơn vị, tổ chức liên quan; đồng thời trao khen thưởng cho các cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu.
Theo Sức khoẻ và Đời sống
