Tại Ngày hội Văn hóa đọc và chương trình trao sách, học bổng diễn ra ngày 11-10 tại Trường THPT chuyên Quốc Học – Huế, ViLIB đã trao tặng Không gian tri thức số cho Thành Đoàn Huế. Hoạt động mở đầu cho kế hoạch thí điểm mô hình thư viện số dùng chung, hướng tới mục tiêu mỗi gia đình có một thư viện sách số.
 |
| Ông Nguyễn Anh Dũng, Nhà sáng lập, Tổng Giám đốc ViLIB trao tặng Không gian tri thức số tới TP Huế |
Chương trình có sự tham dự của PGS.TS Phạm Minh Tuấn, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam; ông Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Huế cùng đại diện các đơn vị liên quan.
Đưa tri thức số đến gần hơn với mỗi gia đình
Theo định hướng của ViLIB và Hội Xuất bản Việt Nam, mô hình thư viện số dùng chung sẽ được triển khai thí điểm với Thành Đoàn Huế, trước mắt phục vụ đoàn viên, thanh niên. Sau giai đoạn thử nghiệm, các đơn vị sẽ đánh giá hiệu quả thực tế để xem xét khả năng mở rộng tới các xã, phường và trường học trên địa bàn thành phố.
Điểm đáng chú ý của mô hình là xây dựng không gian đọc trên nền tảng số dùng chung, giúp người dùng tiếp cận sách và học liệu thuận tiện hơn. Thông qua tài khoản, danh mục đọc và nguồn tài nguyên được cấp phép, người dân có thể chủ động tìm kiếm nội dung phù hợp với nhu cầu học tập, làm việc và giải trí.
 |
| Trường Quốc học Huế tặng kỷ niệm chương, biểu trưng cho nhà đồng hành. |
Mục tiêu đặt ra là đưa thư viện số vượt ra ngoài phạm vi trường học hay trụ sở cơ quan, từng bước trở thành một phần trong đời sống gia đình. Trẻ em có thêm nguồn sách phục vụ học tập; cha mẹ có điều kiện đồng hành cùng con trong việc đọc; người cao tuổi, người lao động và thanh niên cũng có thể tiếp cận tri thức theo nhu cầu riêng.
Ông Nguyễn Anh Dũng, nhà sáng lập, Tổng Giám đốc ViLIB, cho biết giá trị của thư viện số không chỉ nằm ở số lượng không gian được thiết lập, mà quan trọng hơn là số người thực sự đọc, học và trưởng thành từ tri thức. Vì vậy, việc phát triển mô hình cần gắn với nhu cầu thực tế, tạo điều kiện để văn hóa đọc trở thành thói quen bền vững trong cộng đồng.
Thí điểm để đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng
Trong giai đoạn đầu, các bên dự kiến phối hợp xây dựng không gian đọc số, hướng dẫn đội ngũ quản lý và người sử dụng, đồng thời triển khai hình thức truy cập qua mã QR hoặc đường dẫn để người dân dễ tiếp cận. Các hoạt động khuyến đọc cũng được đặt ra nhằm khuyến khích người dùng khai thác tài nguyên thường xuyên, thay vì chỉ dừng ở việc cấp tài khoản.
 |
| Ông Nguyễn Anh Dũng, Nhà sáng lập, Tổng Giám đốc ViLIB, chia sẻ cùng ông Phan Ngọc Thọ (nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Thừa Thiên Huế) về văn hóa đọc. |
Theo đề xuất, ViLIB dự kiến hỗ trợ sử dụng nền tảng trong 12 tháng và cung cấp quyền tiếp cận nguồn tài nguyên số dùng chung gồm khoảng 3.000 đầu sách, học liệu đủ điều kiện. Việc khai thác các tài liệu sẽ tuân thủ thỏa thuận về quyền sử dụng, bản quyền và quy định bảo vệ dữ liệu. Nguồn tài nguyên này được tiếp cận theo cơ chế dùng chung, không đồng nghĩa với việc sao chép, chuyển giao toàn bộ tệp sách cho từng đơn vị hoặc từng gia đình.
Về tổ chức vận hành, mỗi xã, phường hoặc trường học có thể hình thành một không gian thư viện số trên hạ tầng công nghệ chung. Đơn vị cơ sở phụ trách người dùng và hoạt động đọc; nền tảng hỗ trợ các chức năng kỹ thuật, quản lý và thống kê. Cách tổ chức này được kỳ vọng giúp giảm yêu cầu đầu tư riêng lẻ, đồng thời tạo điều kiện theo dõi hiệu quả sử dụng.
 |
| Không gian Văn hóa đọc trong Ngày hội Văn hóa đọc tại trường Quốc học Huế |
Việc đánh giá thí điểm sẽ dựa trên những chỉ số cụ thể như số lượng người đọc thực tế, tần suất truy cập, tỷ lệ quay lại sử dụng, nhóm tài nguyên được quan tâm, năng lực vận hành và phản hồi của người dùng. Đây là cơ sở để các bên điều chỉnh cách triển khai, xác định những khó khăn cần tháo gỡ và xem xét khả năng mở rộng mô hình.
Từ hoạt động trao tặng Không gian tri thức số tại Huế, sáng kiến hướng tới mục tiêu mở rộng cơ hội tiếp cận sách và học liệu, thúc đẩy học tập suốt đời trong cộng đồng. Để mục tiêu mỗi gia đình có một thư viện sách số trở thành hiện thực, yếu tố quyết định vẫn là chất lượng nguồn tài nguyên, khả năng đáp ứng nhu cầu người đọc, sự tham gia chủ động của các đơn vị cơ sở và hiệu quả được kiểm chứng qua thực tiễn.
