Làm sao để ăn Tết vui mà không tạo 'gánh nặng' cho cơ thể?

1.Những sai lầm trong ăn uống ngày Tết

Đồng thời, sự mất cân bằng đường huyết từ đồ ngọt gây sụt giảm năng lượng nhanh chóng. Kết hợp với tác động tiêu cực từ rượu bia lên giấc ngủ sâu (giảm đến 24% theo số liệu của Hiệp hội Giấc ngủ Quốc gia Hoa Kỳ), cơ thể rơi vào trạng thái quá tải, dẫn đến hệ quả tất yếu là tăng từ 1 - 2 kg và mệt mỏi kéo dài.

TS. Lê Thị Hương Giang cho biết, những sai lầm phổ biến nhất trong ăn uống ngày Tết có thể kể đến như:

• Ăn quá nhiều - quá nhanh - quá muộn: Ăn muộn, ăn dồn, ăn nhiều thịt - ít rau khiến hệ tiêu hóa bị ảnh hưởng.
• Ăn vặt cả ngày: 100 g mứt khoảng 300 kcal, một đĩa hạt dưa 100 g khoảng 550 kcal,... Nhiều người "ăn chơi" nhưng lại nạp lượng calo bằng 1 bữa chính.
• Vừa ăn vừa uống rượu bia: Rượu làm giảm co bóp dạ dày, gây đầy hơi, tăng acid uric.
• Bỏ bữa sáng rồi ăn bù buổi tối: Đường huyết dao động mạnh, dễ tăng cân.

Tất cả những yếu tố trên cộng lại làm rối loạn tiêu hóa và tăng cân nhanh chóng.

2. Cách ăn bánh chưng, thịt mỡ, giò chả ngon miệng và lành mạnh

Theo TS. Lê Thị Hương Giang, việc thưởng thức ẩm thực ngày Tết là một phần không thể thiếu của văn hóa truyền thống và không nhất thiết phải kiêng khem khắt khe. Tuy nhiên, điều cốt lõi nằm ở việc duy trì một chế độ ăn khoa học và điều độ để bảo vệ sức khỏe. Tham khảo những thông tin dưới đây để lựa chọn thực phẩm phù hợp:

• Bánh chưng: 1 miếng (1/6 cái) khoảng 300 - 350 calories. Chỉ nên ăn lượng nhỏ, kèm rau hoặc dưa món để giảm hấp thu chất béo. Tránh bánh chưng rán nhiều dầu.
• Giò chả: Giàu natri, dễ tăng huyết áp. Chỉ nên ăn 30 - 40 g/lần là vừa.
• Thịt mỡ: Người khỏe mạnh vẫn có thể ăn nhưng dưới 20 - 30 g/ngày. Ưu tiên thịt luộc, tránh thịt chiên rán.
• Nên ăn kèm nhiều chất xơ, giúp giảm 20 - 30% tốc độ hấp thu chất béo. Chỉ cần thêm một bát rau là đã "cứu nguy" được sức khỏe ngày Tết.

Ngoài ra, trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh nền cần lưu ý như sau:

Đối với trẻ em

• Không tiêu thụ quá 25 g đường/ngày (khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới).
• Hạn chế đồ ăn chiên rán và nước ngọt, nước có gas.
• Ăn ngủ đúng giờ, không bỏ bữa, không thức khuya... để tránh rối loạn tiêu hoá.

Đối với người cao tuổi

Với người trên 60 tuổi, lượng men tiêu hóa tự nhiên giảm trung bình 30%, khiến việc chuyển hóa thức ăn trở nên chậm hơn, do đó nên lưu ý:

• Nhóm thực phẩm ưu tiên: Ưu tiên thực phẩm có kết cấu mềm, dễ hấp thụ, giàu đạm thực vật và omega-3 như cá, đậu phụ và các loại rau xanh.
• Nhóm thực phẩm cần hạn chế: Giảm thiểu tối đa thực phẩm chế biến sẵn (giò chả, thịt nguội) và các loại đồ muối nhiều natri để tránh gây áp lực lên hệ tiêu hóa và huyết áp.

Đối với những người có bệnh nền

• Người bệnh đái tháo đường: Kiểm soát bánh chưng và đồ ngọt.
• Người tăng huyết áp: Hạn chế đồ mặn, thực phẩm chế biến sẵn.
• Người có bệnh mỡ máu, tim mạch: Giảm thịt mỡ, đồ chiên.
• Người có bệnh gout: Tránh thịt đỏ, hải sản, bia rượu.

3. Tham khảo 5 nguyên tắc "vàng" giúp gia đình ăn Tết vui mà không quá tải sức khỏe

TS. Lê Thị Hương Giang khuyến cáo, dựa trên các khuyến nghị khoa học, mỗi người cần giữ những nguyên tắc sau:

1. Ăn chậm - nhai kỹ: Người ăn chậm hấp thu ít hơn 10 - 15% năng lượng.
2. Giữ 50% đĩa ăn là rau - trái cây: Giúp tăng chất xơ, giảm hấp thu chất béo.
3. Uống nước đủ, giảm nước ngọt.
4. Đi bộ 20 - 30 phút mỗi ngày, chỉ 15 phút đi bộ sau ăn giúp giảm đường huyết.
5. Giữ nhịp sống ổn định nhất có thể: Ngủ đúng giờ để giảm thèm ăn đêm.