Gần một thiên niên kỷ đã trôi qua kể từ khi Quốc Tử Giám được thành lập, những giá trị của nền Quốc học Việt Nam vẫn tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ. Hướng tới kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám (1076–2026), Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức hai hoạt động trải nghiệm “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức” và “Gặp gỡ hiền tài”. Bằng cách tái hiện không gian đạo học xưa, kết hợp các hình thức tương tác gần gũi, chương trình mở ra cơ hội để công chúng, đặc biệt là người trẻ, khám phá lịch sử và cảm nhận sâu sắc hơn những giá trị làm nên truyền thống hiếu học của dân tộc.
 |
| Các bạn trẻ check-in tại booth "Vinh quy bái tổ" |
Để truyền thống đạo học trở thành trải nghiệm sống động
Từ những trang sử về Quốc Tử Giám đến câu chuyện học tập, rèn luyện của các Giám sinh xưa, truyền thống Quốc học chứa đựng nhiều giá trị có ý nghĩa đối với các thế hệ hôm nay. Tuy nhiên, để những giá trị ấy thực sự gần gũi với công chúng, nhất là giới trẻ, việc tìm kiếm những cách thức truyền tải mới mẻ, giàu tính tương tác là điều cần thiết. Hai hoạt động trải nghiệm được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám dịp này chính là một cách tiếp cận như vậy.
Không gian di tích vốn gắn với lịch sử giáo dục, khoa cử của dân tộc được bổ sung những hoạt động khám phá, tương tác, tạo điều kiện để du khách trở thành chủ thể của hành trình tìm hiểu di sản. Thay vì chỉ nghe giới thiệu hay quan sát các dấu tích lịch sử, mỗi người có thể trực tiếp tham gia những thử thách, gửi gắm suy nghĩ và lưu lại dấu ấn cá nhân.
 |
| Du khách nước ngoài trải nghiệm tại "Hành trình Quốc học" |
Trong đó, “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức” được xây dựng theo hình thức Passport tương tác, lấy cảm hứng từ hành trình học tập, tu dưỡng và trưởng thành của các Giám sinh Quốc Tử Giám xưa. Mỗi người tham gia được trao một cuốn Passport, lần lượt thực hiện nhiệm vụ tại ba trạm trải nghiệm, tạo thành hành trình từ tìm hiểu cội nguồn đạo học, nuôi dưỡng khát vọng học tập đến ý thức kế thừa, phát huy giá trị di sản.
Ở trạm “Khởi nguồn Đạo học”, lịch sử Quốc Tử Giám, truyền thống giáo dục và những giá trị đạo học được giới thiệu thông qua hệ thống câu hỏi tương tác bằng mã QR. Nội dung được thiết kế phù hợp với từng nhóm tuổi, đặc biệt tạo điều kiện để trẻ nhỏ tiếp cận kiến thức lịch sử một cách chủ động, tự nhiên. Việc ứng dụng hình thức tương tác giúp quá trình khám phá trở nên sinh động, khuyến khích người tham gia tìm hiểu và ghi nhớ những thông tin về cội nguồn nền Quốc học Việt Nam.
Từ những kiến thức lịch sử, hành trình tiếp tục mở ra không gian suy ngẫm về mục tiêu và khát vọng của mỗi cá nhân tại trạm “Lập chí Hiền tài”. Lấy cảm hứng từ tinh thần lập chí, rèn đức, luyện tài của các thế hệ sĩ tử xưa, hoạt động mời người tham gia viết xuống những ước nguyện, mục tiêu học tập và khát vọng của bản thân để gửi gắm tại “Cây Cội Nguồn”.
 |
| Du khách tham gia ghép tranh tại "Hành trình Quốc học" |
Mỗi lời gửi gắm là một dấu ấn riêng, đồng thời gợi nhắc về ý nghĩa của việc học và quá trình không ngừng nỗ lực để hoàn thiện bản thân. Từ câu chuyện của những người đi trước, người tham gia có dịp suy ngẫm về con đường mình đang lựa chọn, về ý chí vươn lên và trách nhiệm đối với hành trình trưởng thành của chính mình.
Nếu hai trạm đầu tiên hướng đến việc khám phá lịch sử và khơi mở khát vọng cá nhân, thì “Tiếp nối Di sản” lại đề cao tinh thần gắn kết cộng đồng. Tại đây, mỗi người cùng đóng góp để hoàn thiện bức tranh ghép mang dấu ấn 950 năm Quốc Tử Giám. Những mảnh ghép riêng biệt khi kết nối sẽ tạo thành một chỉnh thể thống nhất, tượng trưng cho sự tiếp nối giữa các cá nhân, các thế hệ trong hành trình gìn giữ và phát huy những giá trị của nền Quốc học Việt Nam.
Hoàn thành ba thử thách, người tham gia được xác nhận từng chặng khám phá bằng các dấu đóng trên Passport. Cuốn hộ chiếu trở thành kỷ vật ghi dấu hành trình, đồng thời lưu giữ những trải nghiệm riêng tại di tích.
 |
| Du khách tham quan được nhận bộ sticker đặc biệt |
Điều đáng chú ý là ba trạm được thiết kế với nội dung liên kết, tạo nên một hành trình có chiều sâu ý nghĩa. Người tham gia bắt đầu bằng việc tìm hiểu những giá trị được hình thành trong lịch sử, tiếp đến là xác lập mục tiêu của bản thân và cuối cùng nhận thức về trách nhiệm chung trong việc kế thừa di sản. Qua đó, truyền thống hiếu học không còn là một khái niệm xa xôi mà được kết nối với những suy nghĩ, hành động và khát vọng trong cuộc sống hôm nay.
Từ lớp học xưa đến tinh thần trọng dụng hiền tài
Nếu “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức” tập trung vào khám phá tri thức và khơi gợi khát vọng học tập, thì “Gặp gỡ hiền tài” lại đưa công chúng trở về với không gian văn hóa khoa bảng, nơi những câu chuyện về người học trò, người thầy và truyền thống tôn vinh người tài được tái hiện sinh động.
Điểm nhấn của hoạt động là booth chụp hình “Vinh quy bái tổ”, lấy cảm hứng từ hình ảnh các vị tân khoa trở về quê hương sau khi đỗ đạt. Hình ảnh này gắn với truyền thống khoa cử Việt Nam, thể hiện niềm tự hào về thành quả học tập, đạo lý tri ân nguồn cội và tinh thần trọng dụng nhân tài.
 |
| Du khách nước ngoài tham gia trải nghiệm tại sự kiện |
Trong không gian tái hiện không khí vinh quy trang trọng, du khách có cơ hội hóa thân, lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ. Thông qua hoạt động chụp hình, một hình ảnh giàu ý nghĩa trong lịch sử khoa bảng được đưa đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là những người trẻ. Đằng sau trải nghiệm tưởng chừng đơn giản ấy là câu chuyện về truyền thống hiếu học, về sự trân trọng đối với tri thức và những người có tài.
Một không gian khác cũng mang đến nhiều trải nghiệm thú vị là lớp học Quốc Tử Giám xưa, với hình ảnh thầy đồ, Giám sinh và những hoạt động học tập quen thuộc như đọc sách, mài mực, luyện chữ. Du khách không chỉ quan sát mà còn được trực tiếp tương tác, trải nghiệm một số hoạt động gắn với nếp học của người xưa.
Hình ảnh thầy đồ dạy học, Giám sinh miệt mài đèn sách hay những nét chữ được rèn luyện cẩn trọng góp phần tái hiện một phần đời sống giáo dục truyền thống. Qua đó, công chúng có thể hình dung rõ hơn về tinh thần chuyên cần, ý chí học tập và quá trình tu dưỡng của các thế hệ sĩ tử.
 |
| Thầy đồ viết chữ |
Đối với học sinh, sinh viên, việc được trực tiếp trải nghiệm những hoạt động gắn với nếp học xưa có thể tạo nên sự kết nối tự nhiên giữa kiến thức lịch sử và cảm nhận thực tế. Những câu chuyện về nền Quốc học Việt Nam vì thế trở nên gần gũi hơn, khơi gợi sự quan tâm đến lịch sử giáo dục, đồng thời bồi đắp ý thức về truyền thống tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Bên cạnh các không gian trải nghiệm, chương trình còn dành tặng những món quà lưu niệm mang dấu ấn 950 năm Quốc Tử Giám cho du khách tham gia và thực hiện theo thể lệ. Đó là tranh chữ thư pháp và bộ sticker được thiết kế riêng với các hình tượng văn hóa, lịch sử gắn liền với di tích. Những món quà nhỏ góp phần lưu giữ kỷ niệm về hành trình khám phá, đồng thời đưa các biểu tượng văn hóa truyền thống đến gần hơn với đời sống thường ngày, nhất là đối với giới trẻ.
Có thể thấy, hai hoạt động được thiết kế theo hai hướng thể hiện khác nhau nhưng cùng gặp gỡ ở mục tiêu đưa di sản đến gần hơn với công chúng. Một bên khuyến khích sự chủ động khám phá, suy ngẫm và gửi gắm khát vọng cá nhân; một bên tạo điều kiện để du khách hình dung, trải nghiệm không gian học tập, khoa cử và tinh thần tôn vinh hiền tài. Sự bổ trợ ấy tạo nên một hành trình đa chiều, kết nối tri thức, cảm xúc và sự tham gia trực tiếp.
 |
| Các bạn trẻ tham gia nhận chữ tại "Gặp gỡ hiền tài" |
Được tổ chức tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, hai hoạt động còn góp phần phát huy vai trò của di tích như một không gian giáo dục, sáng tạo và kết nối cộng đồng. Trong dịp kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam, việc tổ chức những hoạt động trải nghiệm dành cho nhiều đối tượng công chúng mang ý nghĩa thiết thực, góp phần khơi dậy niềm tự hào về truyền thống Quốc học và ý thức trách nhiệm trong gìn giữ di sản.
Từ mạch nguồn đạo học được khơi mở năm 1076 đến khát vọng học tập, sáng tạo và cống hiến của con người hôm nay, tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài vẫn là những giá trị bền vững cần được tiếp nối. Bằng những hình thức trải nghiệm gần gũi, “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức” và “Gặp gỡ hiền tài” góp phần để di sản không chỉ được lưu giữ trong không gian lịch sử mà còn tiếp tục hiện diện trong nhận thức, tình cảm và đời sống văn hóa của các thế hệ.
Hai hoạt động diễn ra từ ngày 5 đến 12-11-2026 tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, là những hoạt động đầu tiên trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam (1076–2026), diễn ra từ ngày 5 đến 15-11-2026 tại Hà Nội.
