Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục thay đổi, ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn học nghề như một hướng đi thực tế thay vì chỉ tập trung vào con đường đại học truyền thống.
Học để được làm việc
Tại nhiều trường trung cấp, cao đẳng nghề, lượng học sinh đến tìm hiểu ngành học ngày càng gia tăng. Nhiều học sinh cho biết việc lựa chọn học nghề xuất phát từ mong muốn được tiếp cận môi trường thực hành sớm, rút ngắn thời gian đào tạo và nhanh chóng tham gia thị trường lao động. Bên cạnh đó, yếu tố chi phí và cơ hội việc làm cũng khiến không ít gia đình thay đổi quan điểm về con đường học nghề.
Học sinh tìm hiểu các ngành nghề đào tạo gắn với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, nhiều người trẻ cũng đánh giá học nghề mang lại lợi thế về thời gian đào tạo và khả năng tiếp cận việc làm sớm. Ở các lĩnh vực kỹ thuật, dịch vụ hay du lịch, nhu cầu tuyển dụng lớn đang khiến các lựa chọn giáo dục nghề nghiệp trở nên hấp dẫn hơn với học sinh cuối cấp.
Học nghề trong nước và ra nước ngoài
Bên cạnh sự thay đổi trong lựa chọn nghề nghiệp của người trẻ, nhu cầu nhân lực từ thị trường lao động cũng được xem là yếu tố thúc đẩy xu hướng học nghề. Nhiều lĩnh vực kỹ thuật, cơ khí, điều dưỡng, dịch vụ hay công nghệ đang đối mặt với nhu cầu lớn về lao động có tay nghề, không chỉ trong nước mà còn tại các thị trường quốc tế. Điều này khiến các chương trình đào tạo nghề gắn với doanh nghiệp, thực tập và làm việc ở nước ngoài ngày càng thu hút người học. Với nhiều bạn trẻ, việc học nghề không chỉ mang lại cơ hội tiếp cận việc làm sớm mà còn mở ra khả năng tích lũy kinh nghiệm, ngoại ngữ và kỹ năng chuyên môn trong môi trường thực tế.
Các tu nghiệp sinh Việt Nam về nước sau thời gian học tập, làm việc ở nước ngoài
Xu hướng này cũng thể hiện qua trường hợp của một số thực tập sinh sau thời gian học tập và làm việc ở nước ngoài có thể tích lũy kinh nghiệm chuyên môn, ngoại ngữ và quay trở lại thị trường lao động trong nước với nhiều cơ hội việc làm hơn. Một số lĩnh vực như điều dưỡng, kỹ thuật hay dịch vụ được đánh giá đang thu hút nhiều người học nhờ nhu cầu tuyển dụng lớn.
Học nghề không còn là lựa chọn "dự phòng"
Bên cạnh đó, học nghề hiện không còn bị xem là lựa chọn “dự phòng” như trước đây. Nhiều học sinh sau THPT đang ưu tiên giáo dục nghề nghiệp bởi những lý do mang tính thực tế hơn như thời gian đào tạo ngắn, cơ hội tiếp cận việc làm sớm, chi phí thấp hơn so với đại học và khả năng rèn luyện kỹ năng nghề ngay trong quá trình học. Đặc biệt, ở nhiều lĩnh vực như kỹ thuật, cơ khí, ô tô hay điện – điện tử, nhu cầu tuyển dụng lớn khiến không ít người trẻ coi học nghề là hướng đi phù hợp với nhu cầu thị trường lao động.
Không chỉ người học thay đổi tư duy, nhiều doanh nghiệp cũng cho biết tình trạng thiếu hụt lao động kỹ thuật đang ngày càng gia tăng. Vì vậy, mô hình đào tạo gắn với thực hành, doanh nghiệp và tuyển dụng sớm được xem là giải pháp giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế.
Chẳng hạn, Hồng Ân – một nữ sinh đạt gần 25 điểm khối A – đã quyết định theo học ngành Công nghệ kỹ thuật ô tô tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng thay vì lựa chọn đại học. Theo Hồng Ân, điều quan trọng không nằm ở việc phải vào đại học bằng mọi giá mà là lựa chọn môi trường phù hợp để phát triển kỹ năng và năng lực nghề nghiệp.
Sự thay đổi trong lựa chọn nghề nghiệp cho thấy ngày càng nhiều người trẻ ưu tiên kỹ năng thực tế, cơ hội việc làm và khả năng thích ứng với nhu cầu thị trường lao động hơn là chỉ tập trung vào bằng cấp. Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực kỹ năng ngày càng gia tăng, giáo dục nghề nghiệp được đánh giá sẽ tiếp tục là một trong những hướng đi được nhiều người quan tâm trong thời gian tới.
