 |
Trong đời sống người Việt, cây mùi không chỉ là loại gia vị dân dã mà còn mang giá trị văn hóa và tâm linh sâu sắc. Theo quan niệm xưa được ghi chép trong sách Xã hội Việt Nam từ thế kỷ XVII, ngày tất niên là thời điểm “tống cựu nghinh tân” - tiễn đi những điều không may, đón chào khởi đầu mới an lành. Việc tắm nước mùi già vì thế được xem như một nghi lễ thanh lọc, gột bỏ bụi trần và muộn phiền của cả năm.
Theo dân gian, mùi dùng để tắm phải là mùi già - loại cây đã trổ hoa, kết hạt. Cây càng nhiều hạt thì hương càng đậm, tinh dầu càng thơm, khi đun nước sẽ tỏa mùi dịu nhẹ, dễ chịu, tạo cảm giác thư giãn cho cả thể chất lẫn tinh thần.
Không chỉ mang ý nghĩa tinh thần, rau mùi còn có giá trị nhất định về mặt y học. Loại cây này chứa nhiều vitamin như A, C, K, B6 cùng các khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Tinh dầu trong mùi được cho là có tác dụng kháng viêm nhẹ, hỗ trợ trong các trường hợp viêm đường hô hấp, tiêu hóa hay tiết niệu. Nước đun từ lá hoặc hạt mùi cũng giúp làm sạch da, giảm viêm, mang lại cảm giác dễ chịu sau khi tắm.
Theo Đông y, rau mùi có tính ấm, không độc, giúp tiêu thực, lưu thông khí huyết, giảm mệt mỏi và giải tỏa căng thẳng. Nhờ mùi thơm tự nhiên, nhẹ nhàng, mùi già thường được dùng để xông nhà, tắm gội vào chiều 30 Tết như một cách “đánh thức” năng lượng tích cực cho năm mới.
Cách nấu nước lá mùi khá đơn giản: sau khi mua về, rửa sạch bó mùi già, cho vào nồi, đổ nước ngập thân lá rồi đun sôi. Khi nước sôi, tắt bếp, để nguội bớt là có thể dùng để tắm hoặc xông.
Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với việc tắm nước lá mùi. Trẻ sơ sinh có làn da mỏng, nhạy cảm không nên sử dụng vì dễ gây kích ứng. Ngoài ra, người đang mắc các bệnh như thủy đậu, sởi cũng được khuyến cáo không tắm nước mùi già, bởi có thể làm bệnh diễn tiến nặng hơn hoặc kéo dài thời gian phát bệnh.
Dẫu vậy, với nhiều gia đình, nồi nước lá mùi già chiều cuối năm không chỉ để tắm, mà còn là mùi hương của ký ức, của Tết xưa, giản dị, ấm áp và đầy niềm tin vào một năm mới bình an.
