Ý nghĩa lễ cúng Giao thừa
Cúng Giao thừa, hay còn gọi là lễ Trừ tịch, mang ý nghĩa “trừ bỏ điều xấu của năm cũ, đón điều lành của năm mới”. Theo quan niệm dân gian, mỗi năm có một vị quan Hành khiển được Ngọc Hoàng phái xuống cai quản hạ giới. Đêm Giao thừa là thời điểm bàn giao giữa các vị thần, vì vậy gia đình sửa soạn lễ vật để tiễn năm cũ, nghênh đón năm mới.
Điều cốt lõi của nghi lễ không nằm ở mâm cao cỗ đầy mà ở sự tươm tất, trang nghiêm và lòng thành kính của gia chủ.
Mâm cúng Giao thừa 2026 gồm những gì?
Tùy điều kiện mỗi gia đình, lễ vật có thể gia giảm, song thông thường bao gồm hai phần: cúng ngoài trời và cúng trong nhà.
Mâm cúng Giao thừa ngoài trời
Theo phong tục, lễ ngoài trời được thực hiện trước. Đây là nghi thức tiễn quan Hành khiển năm cũ và đón quan Hành khiển năm mới.
Lễ vật cơ bản thường có hương, đèn hoặc nến, hoa tươi, trầu cau, mâm ngũ quả, bánh chưng hoặc bánh tét, rượu, nước sạch và vàng mã. Nhiều gia đình chuẩn bị thêm gà trống luộc - biểu tượng của sự tỉnh thức, khởi đầu và may mắn.
Theo dân gian, năm Bính Ngọ 2026 thuộc thiên can Bính, hành Hỏa, vì vậy màu đỏ được xem là màu cát tường. Một số gia đình chọn bài vị, mũ áo cúng quan Hành khiển và đồ mã mang sắc đỏ để phù hợp ngũ hành.
Mâm cúng Giao thừa trong nhà
Sau lễ ngoài trời, gia đình tiến hành cúng trong nhà để kính cáo tổ tiên, mời ông bà về ăn Tết cùng con cháu.
Mâm lễ thường có hương hoa, đèn nến, mâm ngũ quả, bánh chưng hoặc bánh tét. Cỗ mặn phổ biến gồm gà luộc, giò chả, thịt đông, canh măng, xôi gấc… Một số gia đình theo Phật giáo hoặc xu hướng hiện đại chuẩn bị mâm cỗ chay thanh đạm nhưng vẫn trang nghiêm.
Nhiều lễ vật mang ý nghĩa cầu tài lộc cũng được lựa chọn như xôi gấc màu đỏ tượng trưng may mắn, bánh chưng biểu trưng cho sự đủ đầy, rượu nếp thể hiện sự gắn kết. Tuy nhiên, việc chuẩn bị cần phù hợp phong tục và điều kiện gia đình, tránh phô trương.
Cúng Giao thừa 2026 nên quay về hướng nào?
Theo Lịch Vạn niên, đêm Giao thừa năm Bính Ngọ 2026 có Hỷ Thần ở hướng Nam và Tài Thần ở hướng Tây. Gia chủ có thể chọn một trong hai hướng này khi thực hiện lễ cúng ngoài trời.
Lưu ý, người làm lễ cần quay mặt về hướng tốt để khấn vái, không chỉ đơn thuần đặt mâm lễ quay về hướng đó. Mâm cúng ngoài trời thường được đặt trước cửa chính, bởi theo quan niệm dân gian, việc bàn giao giữa các vị thần diễn ra nhanh chóng, các ngài chỉ “chứng lễ” rồi tiếp tục hành trình.
Một số địa phương còn cho rằng có thể đặt mâm lễ theo hướng Bắc hoặc Đông, tùy quan niệm từng vùng.
Lễ cúng Giao thừa là nét đẹp văn hóa lâu đời, thể hiện sự kết nối giữa con người với tổ tiên và trời đất. Dù chuẩn bị theo cách nào, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và ước nguyện hướng thiện trong thời khắc mở đầu năm mới.
(Thông tin mang tính tham khảo, chiêm nghiệm theo quan niệm dân gian.)
